LİSANSÜSTÜ COĞRAFYA

Dili

 Türkçe

Bölüm Başkanı

 Prof. Dr. Mustafa Taner ŞENGÜN

Bölüm ECTS ve Erasmus Koordinatörü

 Doç. Dr. Fethi Ahmet CANPOLAT

 Dr. Öğr. Üyesi Dündar DAĞLI

Bölüm Sekreteri

 Fatih Ahmet ÖZDEMİR

Süresi (Yıl)

 Yüksek Lisans 2, Doktora 4 Yıl

Azami Süresi (Yıl)

 Yüksek Lisans 3, Doktora 6 Yıl

Staj Durumu

 Yok

Mezuniyet Ünvanı

 Coğrafyacı

PROGRAM PROFİLİ

Program Tanımı Yüksek Lisans ve Doktora programlarında, öğrencilerinin ilgili program alanında en güncel bilgilerle donatılması ve var olan bilgilerin yenilenmesini amaçlamakta ve tüm fonksiyonlarını kapsamaktadır. Programın (MBA) hedefi analiz ve problem çözme yeteneği gelişmiş, eleştirel ve yaratıcı düşünebilen, etkili ilişkiler kurabilen ve sürdürebilen, takım çalışmasını en etkin şekilde uygulayabilen, insiyatif alan, riski ve değişimi yöneten ve bütün bunları yaparken iş etiği çerçevesinde hareket eden kaliteli işgücü yetiştirmektir. Bu program ile öğrenciler global bir anlayış içinde işletmeleri çevreleyen faktörleri kavrama olanağı elde edecekler ve hem kişisel hem de profesyonel anlamda farklılık yaratma konusunda önemli adımlar atmış olacaklardır. Program sonunda öğrenciler, gerek Türkiye genelinde gerekse tüm dünyada kurumsallaşmış firmalarda görev alabilmek üzere, sağlam bir temel kazanmaktadırlar.

TARİHÇE

Coğrafya Bölümü 1975 yılında kurulmuştur. Bölümde 15 akademik personel mevcuttur.

1975 yılında Üniversite’nin kurulması ile beraber Prof. Dr. Erdoğan Akkan’ın bölüm başkanlığında, ilk açılan bölümlerdendir. Ancak bölümün faaliyete geçmesi 1978’de H. Hilmi Karaboran’ın doktor asistan olarak göreve başlamasıyla gerçekleşmiştir. Devam eden süreçte bölüm öğrenci olmaması nedeniyle kapatılmış bölümdeki asistanlar çeşitli bölümlerde görevlendirilmişlerdir. Hilmi Karaboran’ın çaba ve girişimiyle; YÖK yürütme kurulunun 16 Mart 1990 tarihli toplantısında Fırat Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi bünyesinde Coğrafya Bölümü açılmasına karar alınmış ve 1990-1991 öğretim yılında 30 öğrenci alınarak bölüm faaliyete geçmiştir. Günümüzde Bölüm, 13 Öğretim Üyesi ve 2 asistan ile öğretim faaliyetlerini sürdürmektedir. Fiziki, Beşeri, Türkiye ve Bölgesel Coğrafya olmak üzere 4 anabilim dalı bölümümüzde mevcuttur. Mevcut durumda (11.09.2025 tarihi itibariyle) 61 Lisansüstü (Yüksek Lisans-Doktora) öğrencisi öğrenimlerine devam etmektedir.

AMAÇ VE HEDEFLER

Amaçlar

1. Coğrafi problemleri ve coğrafi ortamı anlama, analiz etme ve çözme kabiliyeti,

2. Yeryüzündeki beşeri ve doğal kaynaklardan yararlanma biçimlerini tanıma, tarımsal genel ve şehiriçi arazi kullanım şekillerini anlama, analiz etme ve öneri getirme,

3. Ekolojik sürdürülebilirlik, iklim değişikliği, nüfus artış sorunu, ulaşım ağları ve problemleri, kaynakların stratejik kullanımı gibi güncel mekânsal problemleri kavrama ve çözme kabiliyeti,

4. CBS, Uzaktan algılama uygulamalarıyla birlikte harita yapımı, harita okuması ve harita kodları gibi kartografik becerileri geliştirme,

5. Kentsel Planlama, Kentsel Dönüşüm, Şehirleşme ve Şehiriçi arazi kullanımını analiz etme ve problemleri çözme kabiliyeti,

6. Sosyal bilimler ve diğer bilimlerin temel bilgileri ile Coğrafya Arasındaki ilişkiyi analiz etme anlayışı,

7. Yerleşmeler ve yerleşme biçimleri ile doğal ve beşeri çevre arasındaki ilişkileri ve sorunları belirleme anlama, analiz etme ve çözme kabiliyeti,

8. Ülkemizde ve Dünyada coğrafi ortamları anlama Klimatik, Jeomorfolojik ve hidrografik süreçleri analiz etme, belirleme ve anlama kabiliyeti,

9. Deprem, Volkanizma vb. doğal afetlerin oluşumu etkileri ve sonuçlarını açıklama, analiz etme ve çözüm önerileri arama,

10. Coğrafyanın alt bilim dalları ile doğal ve beşeri korelasyonlar kurma Mesleki bilgiyi kullanma becerisi, analiz, sentez, uygulama

Hedefler

Coğrafya ve Coğrafi bilgi teknolojileri alanında lisans yeterliliklerine dayalı olarak bilgilerin genişletilmesi ve derinleştirilmesi ile birlikte, özgün bir konuda bilimsel saygınlık içinde bağımsız olarak araştırma sürecini algılayabilen, tasarlayabilen, uygulayabilen ve sonuçlandırabilen mezunların yetiştirilmesidir.

KAZANILAN DERECE

Coğrafya Bölümünün ilgili programlarını bitiren mezunlar "Coğrafya bölümü programlarında Yüksek Lisans ve Doktora Diploması" derecesi alırlar.

KABUL KOŞULLARI

Yüksek lisans programına kayıt yaptırmak isteyen öğrenci, üniversitenin akademik ve yasal mevzuatı çerçevesinde ve YÖK tarafından belirlenen süreçleri tamamlamak / sınavları başarmış olmak zorundadır. Programa öğrenci kabulü ve başvuru koşulları akademik dönem başlamadan önce Fırat Üniversitesi internet adresinde yayınlanmaktadır (www.firat.edu.tr). Yurtiçi veya dışında eşdeğer programda öğrenimine başlamış bir öğrenci yatay geçiş için başvuru yapabilir. Öğrencilerin kabulü dönem başlamadan, her bir öğrencinin şartları ve başvuru yaptığı derece dikkate alınarak incelenir ve özel olarak değerlendirilir. Üniversite tarafından onaylanmış ve bir anlaşma ile sınırları belirlenmiş öğrenci değişim programları (örneğin Erasmus) kapsamında yurtdışından gelen öğrenciler Enstitü Anabilim Dalı`nda İngilizce olarak verilen dersleri alabilirler. Öğrenci Türkçe dil bilgisi yeterliliğine sahipse Ders Planı`nda belirtilen herhangi bir Türkçe derse kayıt yaptırabilir. Bu kapsamda Üniversitemize gelmek isteyen öğrenciler programa başvuru ve kayıt işlemlerini Dış İlişkiler Şube Müdürlüğü Erasmus Ofisine yapmaktadırlar. Başvuru süreci ve işlemler ile ilgili detaylı bilgiler Erasmus Ofisi`nin internet adresine mevcuttur.

ÖNCEKİ ÖĞRENMENİN TANINMASI

F.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde öğrenim gören öğrenciler,bazı derslerden belirli yönetmelikler çerçevesinde muaf olabilirler. Başka bir kurumda alınan dersin içeriğinin, enstitünün ilgili programına eşdeğer kabul edilmesi durumunda, verilen dersin içeriğine uygun olması ve ilgili fakülte/enstitü müdürlüğü tarafından onaylanması ile öğrenci o dersten muaf tutulabilir.

MEZUNİYET KOŞULLARI

Bu program toplam 21 ulusal ve 42 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla en az yedi ders ile bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur.

ÜST KADEMEYE GEÇİŞ

Coğrafya bölümü yüksek lisans programlarından mezun olan öğrenciler, doktora programlarında öğrenim görmek üzere başvuruda bulunabilirler.

İSTİHDAM OLANAKLARI

Coğrafya Bölümü Lisansüstü program mezunları, aşağıda bazıları sıralanmış organizasyonlarda görev alabilirler. Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı kurum ve kuruluşlar DPT (Devlet Planlama Teşkilatı) İlgili bakanlıklara bağlı birimler Yerel yönetimler Vakıf, STK ve gönüllülük esasıyla çalışan örgütler

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

Ölçme ve Değerlendirme Öğrenciler, daha önce aldıkları sınavların ya da yaptıkları çalışmaların dışında bir final sınavına tabi tutulurlar. Her dönem, öğrencilere en az bir ara sınav yapılır. Derslere ait başarı değerlendirmesinde dikkate alınacak olan kriterler (ara sınav, ödev, final sınavı vb.) ve bunlara ait oranlar, dönem başında öğrencilere dağıtılan ya da web sitesinde yayınlanan müfredat programlarında belirtilir. Final sınavları, Üniversite tarafından ilan edilen tarihlerde, belirtilen yer ve zamanda yapılır. Öğrencilerin dönem sonu başarı notları; ara sınav, final sınavı notları ile dönem içerisinde yürüttükleri çalışmalar ve derse devam kurallarına göre dersten sorumlu olan öğretim üyesi/görevlisi tarafından verilir. Ara sınav ve/veya final sınavı yapılmayacak olan dersler, ilgili bölüm başkanlıkları ve yüksek okul müdürlükleri tarafından belirlenerek Enstitü Öğrenci İşleri birimine iletilir. Bu derslere ait dönem sonu başarı notları, öğrencilerin dönem boyunca yürüttükleri çalışmalara göre belirlenir. Dönem sonu başarı notları, başarı değerlendirme kriterleri ile birlikte ilgili öğretim üyesi/görevlisi tarafından Öğrenci İşleri Müdürlüğü’ne teslim edilir. Notlar Öğrencilere aldıkları her ders için, aşağıdaki harf notlarından biri öğretim elemanı tarafından dönem sonu ders notu olarak takdir olunur. Harf notlarının katsayıları ve 100 puan üzerinden karşılıkları aşağıda gösterilmiştir.

Puan      Yarıyıl Ders Notu               Katsayı

90-l00    AA                                         4.0

85-89     BA                                         3.5

80-84     BB                                         3.0

75-79     CB                                         2.5

70-74     CC                                         2.0

65-69     DC                                        1.5

60-64     DD           

1.0 59 -  FF                                            0

Başarı Notları Bir dersten başarılı olabilmek için alınması gereken asgari not: Yüksek Lisans öğrencileri için; DC, Doktora öğrencileri için; CB Ders Tekrarı Bir dersten “FF”,ya da “NA” (Devamsız) notu ile ya da kredisiz olan derslerden “Başarısız” notu alarak başarısız olan öğrenciler, açıldığı ilk dönemde bu derse tekrar kayıtlanmak zorundadırlar. Eğer bir dersin önkoşulu varsa ve öğrenci önkoşul dersinden başarısız olmuşsa, buna bağlı olan derse kayıt olamaz. Dönem Tekrarı Öğrenciler, daha önce DD’den daha düşük bir not ile geçtikleri dersi tekrar alırlar. Eğer isterlerse, bir önceki dönem aldıkları CC ya da daha yüksek notu olan ders sayısı kadar ilgili dönemde yeni derse danışmanlarının onayıyla kayıtlanabilirler. Başarılı Öğrenciler Bir dönem sonunda en az 2.00 Genel Not Ortalamasına sahip olan öğrenciler başarılı olarak kabul edilirler. En az normal ders yükü kadar ders alarak dönem sonunda 3.00-3.49 arasında Genel Not Ortalamasına sahip olan öğrenciler “Şeref Öğrencisi”, 3.50-4.00 arasında Genel Not Ortalamasına sahip olan öğrenciler “Yüksek Şeref Öğrencisi” olarak değerlendirilirler.

YETERLİLİK KOŞULLARI VE KURALLAR

Yüksek Lisans ve Doktora Programlarının yeterlilik koşulları ve kuralları Fırat Üniversitesi lisansüstü eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilen hususlarla belirlenmiştir. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği Lisans diploması, Transkript belgesi, ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı) belgesi ve eğer mevcutsa yabancı dil belgesi. Yabancı öğrenciler için, lisans diploması ve transkript.

PROGRAM ÇIKTILARI

1. Coğrafya ve/veya Coğrafi Bilgi Teknolojileri alanında lisans düzeyi yeterliliklerine dayalı olarak, aynı veya farklı bir alanda bilgilerini uzmanlık düzeyinde geliştirir, derinleştirir ve istatistik metotları kullanarak analiz eder ve yorumlar.

2. Coğrafya ve/veya Coğrafi Bilgi Sistemleri alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi teşhis eder.

3. Coğrafya ve/veya Coğrafi bilgi teknolojileri alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki kuramsal ve uygulamalı bilgileri kullanır.

4. Coğrafya ve/veya Coğrafi Bilgi Sistemleri alanında edindiği bilgileri farklı disiplin alanlarından gelen bilgilerle bütünleştirerek yorumlar ve yeni bilgiler oluşturur.

5. Coğrafya ve/veya Coğrafi bilgi teknolojileri alanı ile ilgili karşılaşılan sorunları araştırma yöntemlerini kullanarak çözümler

6. Coğrafya ve/veya Coğrafi bilgi teknolojileri alanı ile ilgili uzmanlık gerektiren bir çalışmayı bağımsız olarak yürütür.

7. Coğrafya ve/veya Coğrafi Bilgi Teknolojileri alanı ile ilgili uygulamalarda karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunların çözümü için yeni stratejik yaklaşımlar geliştirir ve sorumluluk alarak çözüm üretir.

8. Coğrafya ve/veya Coğrafi bilgi teknolojileri ile ilgili sorunların çözümlenmesini gerektiren ortamlarda liderlik yapar.

9. Coğrafya ve/veya Coğrafi bilgi teknolojileri alanında edindiği uzmanlık düzeyindeki bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir ve öğrenmesini yönlendirir.

10. Doğal ve beşeri çevre ile ilgili konularda güncel gelişmeleri ve kendi çalışmalarını, nicel ve nitel veriler ile destekleyerek alanındaki ve alan dışındaki gruplara, yazılı, sözlü ve görsel olarak sistemli biçimde aktarır.

11. Sosyal ilişkileri ve bu ilişkileri yönlendiren normları eleştirel bir bakış açısıyla inceler, geliştirir ve gerektiğinde değiştirmek üzere harekete geçer

12. Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyinde kullanarak sözlü ve yazılı iletişim kurar.

13. Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini ileri düzeyde kullanır.

14. Alanı ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, uygulanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerleri gözeterek denetler ve bu değerleri öğretir.

15. Alanı ile ilgili konularda strateji, politika ve uygulama planları geliştirir ve elde edilen sonuçları, kalite süreçleri çerçevesinde değerlendirir.